چهار قاپی کاخ خسرو پرویز در قصرشیرین

برگرفته از: http://www.qasreshirin.blogfa.com/

می خواستم بگویم ما ایرانی ها همه ی کارهایمان را به دقیقه نود واگزار می کنیم. دیدم قیاس با خود محلی  در منطق ندارد! این شد که می گویم من کارهایم را به روزهای پایانی سال محول کردم و در نتیجه وقت کم آوردم. از اعمالی که باید انجام می دادم در آستانه سال جدید، نگارش یک متن متناسب ِ نوروز و آوردن سروده ی بانویی دور از وطن بود که در مجله دنیای سخن ده پانزده سال پیش چاپ شده بود و  نیز کارت تبریکی تدارک دیده و ایمیل کنم برای دوستان.  اما دو روز پایانی سال حتی شبها هم نتوانستم استراحت کنم و  در ساعات مانده به سفر به دلیل ترافیک سنگین حتی نتوانستم به قسمت مدیریت بلاگفا وارد شوم.

و اما سفر نامه:

استان کرمانشاه که در دوران پهلوی کرمانشاهان خوانده می شد، اکنون بیش از دو میلیون و دویست هزار جمعیت دارد و دارای سیزده شهرستان می باشد با نامهای: کرمانشاه – اسلام (شاه)  (هارون) آباد غرب – کنگاور – صحنه – سنقر – پاوه -  جوانرود –  سرپل ذهاب – قصرشیرین – دالاهو – گیلان غرب – هرسین - تازه آباد.

باستان شناسان در نزدیکی دیواره بیستون در اشکفتی (اشکاف = غار) آثاری از زندگی در دوران پیش از تاریخ کشف کرده اند که تا چهل هزار سال برای آن قدمت تعیین نموده اند. و این غار هم پای آثار کشف شده در بهشهر جز قدیمی ترین آثار زیستی در ایران به شمار می آید. به گفته راهنمای میراث فرهنگی، در دشت بیستون بیست و هفت اثر باستانی ثبت شده. خود دیواره با هزار و دویست متر بلندی، بزرگترین دیواره برای سنگنوردان به شمار می آید. شاید رمز دلیری و اعتماد به نفس بچه های کرمانشاه رویت همیشگی این عارضه پرهیبت باشد!

(( در شهر کرمانشاه احساس می کردم قدم کوچک شده. پیش از این فقط در اردبیل این احساس را تجربه کرده بودم!))

در نزدیکی کنگاور نیز "گودین تپه" از ده هزار و پانصد سال قدمت زندگی و تمدن بشری حکایت می کند.

استان کرمانشاه با حدود بیست و چهار هزار کیلومتر مربع وسعت ( بیش از دو برابر مساحت لبنان) در حد خود ایران کوچکی است! کوه های سر به فلک کشیده "پراو" در کرمانشاه، "شاهو" در پاوه و "دالاخانی" در سنقر آب و هوای سرد سیری برای محیط پیرامون خود به ارمغان می آورد در حالی که دشتهای استان و نیز منطقه دالاهو دارای آب و هوایی ملایم و معتدل است، شهرهای مرزی نظیر قصرشیرین، سرپل ذهاب، سومار و نفت شهر آب و هوایی گرمسیری دارد.

پس از کناره های دریای مازندران، دامنه های غربی کوهای زاگرس دارای بیشترین بارندگی در کشور است و استان کرمانشاه تماما در مسیر بادهای باران آور مدیترانهای می باشند. و به همین دلیل در مجموع این بخش از خاک میهن جزء مناطق پرآب به شمار رفته و نیمی از ارتفاعات منطقه را پوشش جنگلی از درختان بلوط، زالزالک، ون، پسته کوهی و گلابی(امرو) و … فرا گرفته.

دشتهای کنگاور، بیستون، کرمانشاه، میان در بند،  ماهیدشت، کرند، سرپل ذهاب و … از مناطق عمده کشاورزی ایران هستند. محلیها به ما گفتند رضا شاه در سفری به غرب کشور وقتی پایش به جایگاه ایل بزرگ کلهر می رسد با دیدن سرسبزی منطقه می گوید: "اینجا گیلان  غرب است". و اینطور ی این نام بر آنجا ماندگار می شود. اگر شما هم آنجا را از نزدیک ببینید خواهید دید که تشخیص رضا شاه زیاد هم بد نبوده! در آنجا حتی برنج هم می کارند.

کرمانشاه موزه ایران باستان *

در این ناحیه از همه دوره های تاریخی آثار مهمی برجای مانده. از دوران پیش از تاریخ؛ غار بیستون از دوران های اولیه تاریخی؛ گودین تپه، از دوره پادشاهی لولوبی ها و میتایی ها ؛ حجاری سرپل ذهاب، از  دوران مادها؛ آرامگاه آزیدهاک، از دوره هخامنشیان؛ کتیبه بیستون، از دوره سلوکیان؛ مجسمه هرکول، از دوره اشکانیان؛ سنگ تراشی های بیستون و معبد آناهیتا در کنگاور، از دوره ساسانی: طاق بستان، پاتاق«طاق گرا» قلعه یزدگرد دالاهو  و چار قاپی قصرشیرین و پل بیستون و …   از دوران اسلامی هم مساجد و تکایا و امام زاده ها.

--------------------------

* این عنوان را از دوست خوبم کیوان وام گرفته ام.

مردم کرمانشاه به زبانهای کردی و فارسی تکلم می کنند. آنجا تجسم هم زیستی میان باورها و زبانهای ایرانی است. کرمانشاهیان توانسته اند به تعادل زیبایی از میهن پرستی و مهر به فرهنگ بومی برسند. به نظر من شهرام ناظری نماینده خوبی برای واگویی احساس این مردمان نجیب است. ناظری به همان زیبایی به زبان ملی فارسی آواز می خواند، که به زبان و گویش بومی مردم کرمانشاه. و هر دو  در پیوند با هم و در مسیر باروری فرهنگ ملی.

از تهران تا کرمانشاه 525 کیلومتر راه وجود دارد که با هفت ساعت رانندگی معمولی از مسیر تهران- کرج- قزوین- همدان می توان گذشت و به مقصد رسید. بیش از چهار صد کیلومتر مسیر، آزاد راه و بزرگ راه ساخته شده.

دشت کرمانشاه بسیار دیدنی است و در حومه شهر کارخانه های متعدد سیمان، قند، ریسندگی، نساجی شیر پاستوریزه، پتروشیمی، نیروگاه هزار مگاواتی و فرودگاه به همراه پادگانهای بزرگ در دشت بیستون پراکنده اند و در خود شهر هم پالایشگاهی وجود دارد که پس از آبادان قدیمی ترین پالایشگاه کشور است و از نفت نفت شهر در لب مرز تغذیه می شود.

بنای کرمانشاه را به دوره ساسانی نسبت می دهند در دوره اسلامی به نامهای قرمسین و یا قرماسین هم خوانده شده و همواره در خور توجه بوده. اما توسعه شهر در دورره حکومت دولت شاه فرزند فتحعلی شاه که مادرش کرد بوده آغاز شده. از محمد علی دولتشاه که زمانی در جنگ با عثمانی تا بغداد پیش رفت و نیز کل غرب کشور تا خوزستان هم تا دوره ای در حکومت داشت، به نیکی یاد می شود. خیابان قدیمی سپه و ابنیه بسیار زیبای پیرامون آن که، متاسفانه در آتش بی مهری می سوزد و یک در میان کوبیده و نوسازی می شود، یادگار دویست ساله آن دوران است. در جنوب جغرافیایی  که بر خلاف تهران اعیان نشین هم هست و با شیبی ملایم در دامان کوه واقع شده، محله فردوسی و ساخمانهای آجری با سقف شیروانی قرمز بافت بی نهایت زیبایی ساخته. فقط تشنه کمی زیبایی شناسی برای نگهداری از این چشم انداز است. در کوچه های تنگ و قدیمی سردرهایی دیدم که مرا به یاد اصفهان می انداخت....

از آنجا که تابلو ورود به استان در دشت پر برکت اسدآباد به چشم می خورد، طبیعت هم نمایی می یابد که می توان گفت آرم کرمانشاه با خود دارد. بکر، زیبا، سرسبز، پاک و باصفا و مغرور!

متاسفانه عکس حجاری پادشاه لولوبی که اکنون در حیاط یک مدرسه درسرپل ذهاب است را نتوانستم از دوربین استخراج کنم. این پادشاه دو هزار و هشتصد سال پیش از میلاد میزیسته و لولوبی ها از نیاکان لرها دانسته شده اند.

با هم تعدادی از عکسها را ببینیم.